คือโรคความผิดปกติเกี่ยวกับการนอนที่ทำให้ผู้ป่วยนอนไม่หลับ หลับยาก หรือหลับไม่สนิท โดยอาการเหล่านี้จะเกิดขึ้นต่อเนื่องและส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน เช่น ทำให้อ่อนเพลียมาก ไม่มีเรี่ยวแรง ไม่มีสมาธิ ปวดศีรษะ ฯลฯ จนไม่สามารถทำกิจวัตรอื่นๆ ตามปกติได้

การนอนไม่หลับมีทั้งประเภทที่เกิดขึ้นช่วงสั้นๆ (Acute) และแบบเรื้อรัง (Chronic) ซึ่งทั้ง 2 แบบสามารถหายแล้วกลับมาเป็นใหม่ได้ โดยสามารถแบ่งประเภทตามอาการได้ดังนี้

Short- Term Insomnia (บางครั้งเรียกว่า Acute Insomnia, Transient Insomnia หรือ Adjustment Insomnia) คืออาการนอนไม่หลับชั่วคราวที่อาจจะเกิดขึ้นเพียงคืนเดียวหรือต่อเนื่องไม่เกิน 3 สัปดาห์ โดยมักเกิดจากสถานการณ์และสภาวะแวดล้อมที่เปลี่ยนแปลงไป ทำให้ผู้ป่วยมีปัญหาในการปรับตัว เช่น การดื่มกาแฟมากเกินไป การนอนในสถานที่ที่ไม่คุ้นเคย ความตื่นเต้นในคืนก่อนสอบหรือคืนก่อนแข่งขันกีฬา ความเครียดจากชีวิตประจำวัน การออกกำลังกายก่อนเข้านอน ไปจนถึงการเจ็บป่วย

Long-Term Insomnia (บางครั้งเรียกว่า Chronic Insomnia) คืออาการนอนไม่หลับแบบเรื้อรัง คืออาการนอนไม่หลับอย่างน้อย 3 คืนต่อสัปดาห์ โดยมีอาการต่อเนื่อง 3 สัปดาห์ขึ้นไป ซึ่งผู้ป่วยมักพยายามทำให้ตัวเองหลับ เมื่อนอนไม่หลับก็จะเกิดความวิตกกังวล จนทำให้นอนหลับยากกว่าเดิม